Ukrayna’nın Sınır Komşusu Ülkeleri Hangileridir?

ukraynaya komşu ülkeler
File map of Ukraine and Russia. A Malaysia Airlines flight from Amsterdam to Kuala Lumpur has crashed in eastern Ukraine, Russian news agency Interfax reported Thursday, July 17, 2014.
ukraynaya komşu ülkeler

File map of Ukraine and Russia. A Malaysia Airlines flight from Amsterdam to Kuala Lumpur has crashed in eastern Ukraine, Russian news agency Interfax reported Thursday, July 17, 2014.

UKRAYNA’NIN KOMŞU ÜLKELERİ NELERDİR ve UKRAYNA İLE İLİŞKİLERİ NASILDIR?

Bu yazımızda Ukrayna’nın komşu ülkeler hangileridir? Ukrayna ile siyasi ve sosyal ilişkileri nasıldır? İklimleri ve başkentlerini tanıtacağız ve siz okurlarımızı bilgilendireceğiz.

Öncelikle Ukrayna hakkında kısa bir bilgilendirme yapacağım. Ukrayna, Avrupa kıtasına bağlı en geniş yüzölçümlü ülkedir. 603.628 km² yüzölçümü bulunmaktadır. En büyük ve sınırları en geniş komşu olarak Rusya doğusundan başlayarak kuzeydoğusuna kadar komşudur. Kuzeybatısında Belarus(Beyaz Rusya), batısında da Macaristan, Slovakya ve Polonya bulunmaktadır. Romanya ve Moldova güneybatı komşusudur. Denize kıyı olduğu yerler güneyinde bulunmaktadır. Bu denizler Karadeniz ve Azak denizidir.

Ukrayna tarihi M.S 882 kadar dayanır. Slav dilinde Ukrayna kelimesi sınır ülkesi anlamına gelmektedir. Ukrayna ülke toprakları tarihte bir çok ek değiştirmiştir. Sakalar(İskitler), Büyük Hun imparatorluğu, Hazar kağanlığı ele geçişmiştir. Ardından Türk devletleri Kıpçaklar, Peçenekler, Oğuzlar, Altınordu devleti ve son olarak da Osmanlı imparatorluğu ele geçişmiştir. Bağımsızlığından önce Rusya’nın himayesi altına girerek Sovyetler birliğine katılmıştır. 16. yy. sonlarına doğru Ukrayna bölgesinde kendilerine “Kazak” denen savaşçı bir topluluk ortaya çıktı. Bu kazaklar şimdi ki Kazakistan ile alakaları yoktur. Ukraynalılar ve Güney Rusya’nın yerli halklarının karışımı olan kişilerdi. O dönemde yaşadıkları topraklar Lehistan’a bağlı idi. Rus imparatorluğunun desteği ile Lehistan’a karşı ayaklanma çıkarttılar ve Kazak Atamanlığını kurdular.

 

UKRAYNA’NIN SINIR KOMŞULARI HANGİLERİDİR?

  • POLONYA

2014 de yapılan nüfus sayımına göre Polonya 38.483.957 kişi ile dünyanın 33. En yoğun nüfuslu ülkesidir. Ukrayna ile güneydoğu sınırını paylaşır. Polonya kış aylarını biraz çetin geçirir. Hava sıcaklığı kış aylarında ortalama -2° ile -5° arasında değişir. Kasım ayından başlayarak mart ayının sonuna kadar aralıklı kar yağışı görülebilir. Ülkenin kuzeyi kış aylarını daha şiddetli hisseder. Hava sıcaklığının yükselmesi nisan ayının başlarında ülkeye giriş yapar. Ancak haziran ve temmuz aylarında tam anlamıyla sıcaklığın arttığı ve güneşin devamlı olarak gözüktüğü aylardır. Ortalama sıcaklık 18° ile 22° arasında değişkenlik gösterir. Ayrıca yaz aylarında düzensiz de olsa birkaç hafta yaz yağmuru görülebilir. Ülkenin mevsimleri bu değişkenlikler yüzünden pek de istikrarlı değildir.

POLONYA’NIN UKRAYNA İLE OLAN İLİŞKİLERİ NASILDIR?

İki ülke arasındaki görünen ilişkilerde bir sıkıntı görünmüyor. Fakat arka planda durumlar biraz göründüğünden farklı gibi olabilir. Buna gerekçe olarak da Polonya’nın zamanında kaybettiği topraklarının artık Ukrayna sınırları içinde kalmasıdır. İkinci dünya savaşından en çok Polonya zararlı çıkmıştır. Nazi Almanya’sı Polonya topraklarını Dünya haritasından silmiş ve vatandaşlarına toplu katliam yapmıştır. Bu duruma seyirci kalan Ukrayna, üstüne üstlük Ukraynalı milliyetçilerinde saldırısına uğramıştır. 2. Dünya savaşı bitiminde ülkelerin sınırları tekrardan çizilirken. Polonya’nın toprakları bu sebeplerden ötürü Ukrayna’nın içinde kalmıştır. İki ülkenin milliyetçileri birbirlerinden pek hoşlanmazlar.

 

  • SLOVAKYA

Bu şirin orta Avrupa ülkesinde 2007 nüfus sayımına göre 5.447.502 kişi yaşamaktadır. Denize bir kıyısı bulunmayan Slovakya, ilkim şekli olarak kendine has ılıman bir iklime sahiptir. Ukrayna ile 90 km sınırı paylaşırlar.

Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı imparatorluğuna katılan Slovaklar, 1685 yılında Avusturyalıların fethinden sonra Osmanlı imparatorluğundan ayrılmıştır. 20. Yy. sonlarına doğru Yugoslavya’nın yıkılması ile bağımsızlığını kazanmıştır.

Slovakya dağlık bir ülke olduğundan iklim, kışları çok soğuk ve karlı geçer. Yazları ılık ve nemlidir. Karpat dağları ülkenin neredeyse yarısını içine alır.

 

  • MACARİSTAN

Macarların M.S 895 yılına kadar resmi tarihte kayıtları vardır. İlk olarak Macar Prensliği adında bir yerleşimleri vardı. Bunu yaklaşık 100 yıl sonra Macar Krallığı olarak büyüttüler. O yıllarda Macarlar büyük askeri güç olarak kabul ediliyordu. 1000 yılında Macarların Arpad önderliğinde Avrupa gelişleri ile serüvenlerinin başladığı düşünülür. Macaristan Krallığı yaklaşık binyıl Avrupa’da hüküm sürmüşlerdir. 1. Dünya savaşında yenilgi alarak ülke topraklarının 3/2 sini kaybetmişlerdir. Macar tarihinde kendilerinin de bir facia olarak kabul ettikleri TrianonAntlaşması imzalamışlardır ve bu antlaşmanın şartları Macarlara çok ağır gelmiştir. Yine büyük bir savaş olan 2. Dünya savaşında yanlış bir tercih yaparak Nazi Almanya’sının yanında bulunmuştur. Nazilerin yenilgilerinden sonra Sovyet Rusya’sının ülkenin işgalinden sonra 1947 yılında kominist bir yönetim altına girdi. Sovyetler birliğinin 1989 yılında dağılması ile birlikte bağımsızlığını tekrar kazanmıştır. Aynı yılda parlamenter Cumhuriyet yönetimine geçmiştir.

Macarlar kendilerini Büyük Hun İmparatoru Atilla’nın soyundan geldiğini düşünür ve bunu kabul ederler. Bu yüzden yine Hun İmparatoru Atilla ile tarihte bağı olan Türklerin Macarlar ile olan ilişkisi iyidir.

Macaristan iklimi, ülkenin denize sınırı olmadığı için karasal iklimdir. Yaz aylarında sıcaklık orta derecede ve 29° – 30° arasındadır. Kışları Karpat dağlarının etkisi ile soğuk geçer.

MACARİSTAN – UKRAYNA İLİŞKİLERİ NASILDIR?

Ukrayna’da birçok Macar yaşamaktadır. Özellikle Zakarpatya bölgesinde nüfusun %13’ü Macarlardan oluşmaktadır. Bu yüzden Macaristan kendi vatandaşlarının geleceği için Ukrayna ile olan ilişkilerini iyi tutmak zorundadır. 2010 yılında Macaristan hükümeti Macar olan ama Macaristan kimliği bulunmayan bütün insanlara bu imkanı sunacağını açıkladı. Ukrayna hükümeti, Macaristan’ın bu kararına karşı çıktı ve iki ülke arasında ilişkiler biraz gerildi. 2011 yılında Macaristan’ın Ukrayna ile olan ticaret hacminin 3,5 milyar dolar olduğunu kamuoyuna paylaştı.

 

  • ROMANYA

Tarihte yıllarca Osmanlı imparatorluğunun çatısı altında yaşamış adı Eflak ve Boğdan prensliği olarak geçmiş bir ülkedir. Kayıtlara geçmiş en ünlü Rumen ise Kazıklı Voyvoda Vlad olarak geçmiştir. Rumenler Osmanlılara hem askeri hem de ticari yardım yapmak ile mükellefti. O yıllarda aralarındaki ilişkiler böyleydi. Osmanlılar devşirme adı verdikleri yöntem ile bu prensliklerden belirli bir yaşın altındaki çocuklar alır ve yeniçeri olarak yetiştirirlerdi. Buna Kazıklı Voyvoda Vlad da dahildir. Hatta tarihçilerin iddalarına göre Fatih Sultan Mehmet ile Voyvoda Vladkardeş gibi yetişmişlerdir. Bu konu kitaplara ve sinema filmlerine bile konu olmuştur. Eflak ve Boğdan, Osmanlıların Ruslar ile savaştıkları 93 Harbinden yenilgi alması ile Osmanlı İmparatorluğundan ayrılmıştır. Bağımsızlığını kazanan Eflak ve Boğdan şimdiki adı olan Romanya’nın altında toplandılar. 1. Dünya savaşında Osmanlı imparatorluğuna savaş açarak kendilerini dünyaya ispatladılar. Fakat 2. Dünya savaşı Rumenler için iyi geçmedi. Nazi Almanya’sının yanında olarak savaşı kaybettiler. Sovyet Rusya’sı da Romanya’yı işgal etti.

 

UKRAYNA VE ROMANYA İLİŞKİLERİ NASILDIR?

Yakın döneme kadar Romanya Ukrayna ile olan ikili ilişkileri pek iyi değildi. Hatta Romanya Ukrayna’ya hep şüpheci ve güven olmayan ülke gözüyle baktı. Ancak Rusya’nın Kırım bölgesini işgal etmesinden sonra bu durum biraz değişti. Kendi çıkarları doğrultusunda Ukrayna ile olan ilişkileri tekrardan gözden geçirip daha ılımlı bir ilişkiye yelken açtılar. Hatta Romanya Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliğine tam destek verdi. Önümüzdeki yıllar neler gösterir onu bilemeyiz. Ancak karşılıklı güven ilişkileri daha güçlenerek gidecektir.

 

  • BEYAZ RUSYA (BELARUS)

Resmi adıyla Belarus Cumhuriyeti olan ülke Avrupa’da tek idam cezası uygulayan ülke konumundadır. Rusya’ya yakınlığı ile bilinen Belarus, AleksandrLukaşenko başkanlığında büyük reformlar uygulamış ve başarıya ulaşmıştır. Ülkede seçimlerde komünist parti 1. olmuş ve iktidarı elinde bulundurmaktadır.

Beyaz Rusya’nın iklimi kışları sert ve soğuktur. Yazları sıcaklık 18° geçmez ve bu sebeple genellikle serin olur.

UKRAYNA VE BELARUS İLİŞKİLERİ NASILDIR?

Beyaz Rusya’nın Ukrayna ile her geçen gün büyümekte olan ticari bir ilişkisi vardır. Ukrayna Belarus’a her yıl %15 ihracat yapmaktadır. Belarus hükümetinin %85 yerli üretim zorunluluğu vardır.

 

  • RUSYA

Rusya’nın tarihini ve tarihe etkilerini yazmakla bitmez. Bu yüzden çok kısa bir özet geçeceğiz.

Rusya ismi tarihte Bizans imparatorluğunda Latince Rosia isminden geldiği düşünülmektedir. Kökleri Varegler yani İsveç Vikinglerinden gelmektedir. Vikingler İngiltere ve Fransa’ya akınlar düzenlemeden önce Rusya bölgesine yağma amacı ile gittikleri bilinmektedir. Bu sebepten Rus bölgelerinde yerleşim yerlerinin olduğu bilinmektedir.

1.Dünya savaşının çıkış noktasının da Almanların Osmanlı donanmasını kullanarak Rusya’yı bombaladığı bilinmektedir. 2. Dünya savaşında Nazilere karşı aldıkları zafer ile kendilerini Dünyaya kanıtlamıştır.  Soğuk savaş döneminde Amerika ile olan tabiri caizse sidik yarışı bütün dünya tarafından bilinmektedir. 1989 yılında Sovyetler birliğinin dağılmasından dolayı parçalanmış ve toprak kaybetmiştir. Her ne kadar güç kaybettiği düşünülse de Rusya, bugün Amerika ile başa çıkabilecek tek ülkedir.

 

UKRAYNA İLE RUSYA İLİŞKİLERİ NASILDIR ?

 

Her ne kadar aynı dili kullansalar da Ukrayna’nın Rusya ile olan ilişkisi çok karışıktır. Tarihte Rus lider Josef Stalin yönetimindeki Rusya imparatorluğunun Ukrayna vatandaşlarını idam ettirdiği ve kıtlık ile mücadeleye zorladığını bugün bile Ukraynalılar unutmuş değiller. Ruslar tarafından Ukraynalılar ise 2. Dünya savaşında Naziler ile bir olup onları arkadan vurmakla suçlamaktadır. Biri diğerine diktatörlükle diğeri ötekine faşistlikle suçlamaktadır. En son yakın tarihte Rusya başkanı Vladimir Putin tarafından Kırımın işgali ilişkilerin hepten bozulmasına ve iki ülkenin birbirleri ile çatışmasına yol açmıştır. Rusya Ukrayna’nın önemini bilmekte ve Avrupa’dan gelecek herhangi bir tehdidin Ukrayna’nın buna tampon olacağını bilmektedir.

 

  • MOLDOVA

Moldova eski adıyla Boğdan olarak bilinmektedir. Eflak ve Boğdan adı buradan gelmektedir. Eflak ve Boğdan iki birleşik prenslik olarak 300 yıl Osmanlı imparatorluğuna bağlı yaşadı. Rusya ile Osmanlı savaşında savaşın galibi Rusya’ya 1812 yılında bağlandı. Eflak ile Rusya’ya bağlanan Boğdan 1. Dünya savaşında Romanya’nın Osmanlı İmparatorluğuna savaş ilan etmesinden sonra tümüyle Romanya’ya bağlanmıştır. 2. Dünya savaşında Naziler ile birlikte olan Romanya yenilgiden sonra Boğdanı Ruslara kaptırmış ve o zaman ki adıyla Besarabya olarak Rusya’nın toprağı olmuştur. Zamanla Besarabya (Boğdan) Sovyetler birliği içerisinde Moldova özerk bölgesi olarak adını duyurmuştur. Sovyetler birliğinin dağılması ile birlikte kendilerine bağımsızlık tanınmış ve ülke olmuşlardır.

 

 

Yoruma cevap ver

Whatsapp üzerinden ulaşın